Cho vay ngang hàng có lừa đảo không? Cách phân biệt nền tảng thật và app biến tướng

Cho vay ngang hàng không phải lừa đảo về bản chất: đây là mô hình hợp pháp đang được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thử nghiệm theo Nghị định 94/2025. Vấn đề là cái tên này bị lợi dụng theo 3 kiểu: app tín dụng đen tự gọi mình là "cho vay ngang hàng", nền tảng huy động tiền hứa lãi cố định rồi lấy tiền người sau trả người trước, và kẻ gian giả danh nền tảng để đòi phí. Đến tháng 10/2026 chưa có nền tảng nào được NHNN chấp thuận thử nghiệm, nên mọi app tự nhận "được cấp phép cho vay ngang hàng" lúc này đều cần nghi ngờ (cập nhật tháng 10/2026).

3 kiểu lừa đảo nhân danh cho vay ngang hàng

Ba kiểu dưới đây nhắm vào 2 nhóm khác nhau: người đi vay và người bỏ tiền đầu tư. Nhận ra mình đang ở nhóm nào giúp bạn biết cần cảnh giác điều gì.

App tín dụng đen tự xưng "cho vay ngang hàng"

Nhiều app cho vay nặng lãi gọi mình là nền tảng kết nối để tránh bị coi là đơn vị cho vay. Dấu hiệu: không ghi rõ ai là người cho vay, cắt phí ngay khi giải ngân, đòi quyền danh bạ và ảnh. Xem cách kiểm tra nền tảng cho vay ngang hàng và app vay tiền lừa đảo.

Nền tảng hứa lãi cố định kiểu Ponzi

Cho vay ngang hàng thật không thể hứa lãi cố định và rút tiền bất cứ lúc nào, vì tiền chỉ quay về khi người vay trả. Khi một nền tảng hứa cả hai, tiền trả lãi thường lấy từ người đến sau. Vụ Ezubao ở Trung Quốc là ví dụ đã bị tòa kết án năm 2017: nền tảng dựng khoản vay giả để huy động khoảng 7,6 tỷ USD. Xem vụ Ezubao và cho vay ngang hàng biến tướng đa cấp.

Giả danh nền tảng để đòi phí

Kẻ gian giả làm nhân viên nền tảng hoặc "bộ phận hỗ trợ", báo khoản vay đã duyệt nhưng cần nộp phí bảo hiểm, phí xác minh. Với nhà đầu tư bị kẹt tiền, chúng đòi "phí mở khóa rút tiền". Nền tảng hợp pháp không thu bất kỳ khoản nào trước khi giải ngân hay để cho rút tiền.

Mất thanh khoản không phải lúc nào cũng là lừa đảo

Không phải nền tảng nào khóa rút tiền cũng là lừa đảo. Nền tảng có thể mất thanh khoản thật: người vay trả chậm hàng loạt trong khi nhà đầu tư rút cùng lúc. Vụ VO247 tại Việt Nam cuối năm 2022, khiến khoảng 6.000 nhà đầu tư mắc kẹt, được mô tả là mất thanh khoản. VayNao chưa tìm thấy kết luận của cơ quan điều tra về hành vi lừa đảo trong vụ này.

Chỉ cơ quan điều tra và tòa án mới kết luận được một nền tảng có chiếm đoạt tiền hay không. Với người bỏ tiền, khác biệt này quan trọng khi tính cách đòi lại tiền. Xem vụ VO247 khóa rút tiền và bị khóa rút tiền trên nền tảng cho vay ngang hàng.

Nền tảng thật và app biến tướng khác nhau thế nào?

Bảng dưới đối chiếu những điểm bạn có thể tự kiểm tra trong vài phút.

Hướng dẫn kiểm tra từng bước có ở bài cách kiểm tra nền tảng cho vay ngang hàng có được NHNN cho phép không.

Vậy có nên dùng cho vay ngang hàng không?

Ở thời điểm tháng 10/2026, khi chưa có nền tảng nào được chấp thuận thử nghiệm, VayNao khuyên thận trọng ở cả 2 vai:

• Người cần vay: ưu tiên ngân hàng và công ty tài chính được cấp phép. Xem chọn vay ngang hàng, công ty tài chính hay app vay nhanh.
• Người có tiền nhàn rỗi: gửi tiết kiệm được bảo hiểm tới 125 triệu đồng mỗi ngân hàng. Nếu vẫn muốn thử cho vay ngang hàng khi có nền tảng được chấp thuận, chỉ dùng phần nhỏ tiền nhàn rỗi và chia nhỏ khoản cho vay. Xem đầu tư cho vay ngang hàng có nên không.

Nguồn tham khảo:

• Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng - truy cập 22/10/2026
• Thanh Niên - 19 hồ sơ đăng ký cơ chế thử nghiệm cho vay ngang hàng - truy cập 22/10/2026
• CafeBiz - Vì sao VO247 tạm ngừng cho nhà đầu tư rút tiền - truy cập 22/10/2026

Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, cập nhật lần cuối 24/10/2026, không phải tư vấn pháp lý hay đầu tư. Việc kết luận một nền tảng có vi phạm pháp luật hay không thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra và tòa án.