Vỡ hụi và vỡ nền tảng cho vay ngang hàng: cùng kịch bản lấy tiền người sau trả người trước

Vỡ hụi và vỡ nền tảng cho vay ngang hàng do gian lận thường đi theo cùng một kịch bản: người điều phối trả đều đặn để tạo niềm tin, sau đó tạo người vay không có thật, dùng tiền người góp sau trả cho người góp trước, và sụp đổ khi tiền mới không còn đủ. Một chủ hụi ở An Giang đã lập hơn 1.200 phần hụi khống để chiếm đoạt hơn 14,3 tỷ đồng. Nền tảng Ezubao ở Trung Quốc dựng khoảng 95% dự án giả để huy động 59,8 tỷ nhân dân tệ. Nhưng không phải vụ vỡ nào cũng là lừa đảo: có những nền tảng vỡ vì mất thanh khoản, và cách bạn đòi tiền trong hai trường hợp rất khác nhau (cập nhật tháng 10/2026).

Kịch bản 5 giai đoạn của một vụ vỡ do gian lận

Dù là dây hụi vài chục người hay nền tảng gần một triệu nhà đầu tư, các vụ vỡ do gian lận thường đi qua 5 giai đoạn.

Vụ chủ hụi An Giang: theo báo Sài Gòn Giải Phóng, tháng 3/2026, Tòa án nhân dân tỉnh An Giang tuyên phạt chủ hụi 17 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong giai đoạn 2016-2019, người này thêm tên giả để lập hơn 1.200 phần hụi khống, báo là đã có người hốt, chiếm đoạt hơn 14,3 tỷ đồng.

Vụ Ezubao: nền tảng P2P Trung Quốc hoạt động từ 7/2014 đến 12/2015, có khoảng 95% dự án là giả. Tháng 9/2017, 26 người bị kết án, chủ tịch tập đoàn lĩnh án chung thân. Chi tiết ở bài vụ Ezubao.

Không phải vụ vỡ nào cũng là lừa đảo

Một nền tảng hay một dây hụi có thể vỡ mà không có gian lận: người vay đồng loạt chậm trả, người góp đồng loạt đòi rút, và người điều phối không còn tiền mặt để chi trả. Đây là vỡ do mất thanh khoản.

Vụ VO247 cuối năm 2022 được báo chí mô tả là khủng hoảng thanh khoản: nền tảng nợ nhà đầu tư khoảng 150 tỷ đồng, tài sản ước khoảng 120 tỷ đồng, chủ yếu là khoản phải thu có tài sản bảo đảm. VayNao chưa tìm thấy kết luận nào của cơ quan chức năng về gian lận trong vụ này. Xem vụ VO247 khóa rút tiền.

Dấu hiệu sắp vỡ: giống nhau ở hụi và P2P

Theo phân loại VayNao, 6 dấu hiệu dưới đây xuất hiện ở cả hụi lẫn nền tảng cho vay ngang hàng trước khi vỡ:

1. Lợi nhuận cao và đều đặn bất thường, không bao giờ có ai trả chậm.
2. Có người vay hoặc thành viên bạn không thể kiểm chứng.
3. Người điều phối giữ toàn bộ tiền, không có sổ sách hay thông tin minh bạch.
4. Mở rộng quá nhanh: nhiều dây hụi mới, nhiều sản phẩm đầu tư mới, thưởng khi kéo thêm người.
5. Giao tiền chậm dần: hốt hụi phải chờ, rút tiền trên app mất nhiều ngày hơn.
6. Đổi điều khoản đột ngột: đề nghị chuyển số dư thành khoản vay dài hạn, hoặc hạn chế số tiền rút.

Đã lỡ tham gia một dây hụi hoặc nền tảng đang vỡ thì làm gì?

Hành động sớm giúp tăng khả năng thu hồi, vì tài sản có thể bị tẩu tán.

1. Lưu toàn bộ bằng chứng: sổ hụi, biên nhận, hợp đồng đầu tư, ảnh chụp màn hình app, sao kê chuyển khoản.
2. Liên kết với những người cùng bị ảnh hưởng để lập danh sách và số tiền.
3. Chọn hướng xử lý: nếu có dấu hiệu gian dối, tạo người vay ảo, bỏ trốn, hãy gửi đơn tố giác đến cơ quan công an. Nếu chỉ là chậm trả, khởi kiện dân sự hoặc đăng ký chủ nợ khi có thủ tục phá sản.
4. Không chuyển thêm tiền cho bất kỳ ai hứa "lấy lại tiền nhanh".

Quyền của người góp hụi theo Nghị định 19/2019 có ở bài chơi hụi có hợp pháp không. Hướng dẫn khi đã chuyển tiền cho kẻ gian có ở bài bị lừa chuyển khoản phải làm sao.

Bài viết liên quan:

• Cho vay ngang hàng giống chơi hụi ở điểm nào?
• Cho vay ngang hàng biến tướng đa cấp
• Cho vay ngang hàng Trung Quốc: từ 5.000 nền tảng về 0

Nguồn tham khảo:

• Sài Gòn Giải Phóng - Lừa đảo chiếm đoạt hơn 14,3 tỷ đồng, chủ hụi lãnh 17 năm tù - truy cập 17/10/2026
• KrASIA - Investors in Ponzi scheme Ezubao finally get 35% of their money back - truy cập 17/10/2026
• Wikipedia - Ezubao - truy cập 17/10/2026
• TGS Law - Nhận định vụ việc VO247 ngừng cho phép nhà đầu tư rút tiền - quyền khởi kiện, tố giác, phá sản - truy cập 17/10/2026
• VietnamFinance - Fintech VO247 cạn tiền, Fiin Credit muốn vào giải cứu - truy cập 17/10/2026

Lưu ý: Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, cập nhật lần cuối 17/10/2026, không phải tư vấn pháp lý. VayNao chỉ dùng chữ "lừa đảo" cho các vụ đã có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.