Từ Tima đến sandbox: 10 năm cho vay ngang hàng ở Việt Nam qua 5 giai đoạn

Cho vay ngang hàng ở Việt Nam bắt đầu khoảng năm 2016 với Tima, và trong gần 10 năm hoạt động không có khung pháp lý riêng, cho đến khi Nghị định 94/2025/NĐ-CP có hiệu lực ngày 1/7/2025. Giữa hai mốc đó, thị trường đi qua giai đoạn bùng nổ với khoảng 40 nền tảng năm 2019, trong đó có khoảng 10 nền tảng gốc Trung Quốc, rồi cú sốc cuối năm 2022 khi VO247 và Fiin lần lượt khóa rút tiền. Đến tháng 10/2026, đã có 19 hồ sơ xin thử nghiệm nhưng chưa nền tảng nào được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chấp thuận (cập nhật tháng 10/2026).

Dòng thời gian 10 năm trong một bảng

Theo phân loại VayNao, lịch sử cho vay ngang hàng ở Việt Nam chia thành 5 giai đoạn. Mỗi giai đoạn gắn với một sự kiện có thể kiểm chứng.

Giai đoạn 1-2: khởi đầu và bùng nổ không luật

Tima là cái tên mở đầu. Doanh nghiệp thành lập năm 2015, ra thị trường năm 2016, và đến tháng 5/2025 cho biết đã kết nối 17 triệu hồ sơ, 10 triệu người vay và 70.000 nhà đầu tư cá nhân, theo Báo Đầu tư. Hồ sơ đầy đủ ở bài Tima là gì.

Những năm sau đó, hàng chục nền tảng ra đời mà không có luật riêng điều chỉnh. Theo NHNN được Báo Đấu thầu dẫn lại năm 2019, có khoảng 40 công ty cho vay ngang hàng đang hoạt động, trong đó khoảng 10 công ty gốc Trung Quốc. Thời điểm này, NHNN đề xuất chỉ cho phép mô hình kết nối thuần túy, không để nền tảng huy động vốn để tự cho vay.

Giai đoạn 3: bài học từ Trung Quốc

Cùng lúc thị trường Việt Nam bùng nổ, thị trường lớn nhất thế giới sụp đổ. Trung Quốc từ khoảng 5.000 nền tảng về 0 vào tháng 11/2020, nhà đầu tư kẹt khoảng 800 tỷ nhân dân tệ. Nhiều nền tảng tìm cách chuyển hoạt động sang các nước láng giềng.

Ở Việt Nam, nhiều app cho vay lãi cao giai đoạn này tự gọi mình là "cho vay ngang hàng" để trông hợp pháp. Đây là gốc của sự nhầm lẫn giữa P2P và tín dụng đen còn kéo dài đến nay. Xem cho vay ngang hàng Trung Quốc sụp đổ và cho vay ngang hàng có lừa đảo không.

Giai đoạn 4: cú sốc thanh khoản 2022

Cuối tháng 11/2022, VO247 thông báo tạm ngừng cho nhà đầu tư rút tiền vì mất thanh khoản, khi nền tảng có khoảng 6.000 nhà đầu tư và gần 70.000 người vay. Fiin hứa hỗ trợ trả tiền thay, nhưng ngày 3/12/2022 chính Fiin cũng tạm dừng cho nhà đầu tư của mình rút tiền.

Đây là lần đầu tiên nhà đầu tư cá nhân Việt Nam thấy rủi ro thanh khoản của mô hình này bằng tiền thật. Chưa có kết luận của cơ quan chức năng về hành vi vi phạm của hai nền tảng. Xem VO247 khóa rút tiền và bị khóa rút tiền trên nền tảng cho vay ngang hàng.

Giai đoạn 5: sandbox và chặng đường phía trước

Nghị định 94/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2025 mở sandbox cho 3 loại giải pháp: chấm điểm tín dụng, chia sẻ dữ liệu qua giao diện lập trình mở (Open API) và cho vay ngang hàng. Quyết định 2866/QĐ-NHNN ngày 22/7/2025 đặt hạn mức 100 triệu đồng mỗi nền tảng và 400 triệu đồng tổng cho mỗi người vay.

Số hồ sơ xin thử nghiệm tăng từ 7 (tháng 1/2026) lên 19 (tháng 7/2026), theo báo Thanh Niên. Nếu nền tảng đầu tiên được duyệt cuối năm 2026, thời gian thử nghiệm tối đa 24 tháng sẽ kết thúc khoảng cuối năm 2028. Điều xảy ra sau đó có ở bài hết thời gian thử nghiệm cho vay ngang hàng. Tình trạng từng nền tảng hiện nay có ở bài danh sách nền tảng cho vay ngang hàng.

Nguồn tham khảo:

• Báo Đấu thầu - 10 công ty cho vay ngang hàng "gốc" Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam - truy cập 24/10/2026
• VietnamFinance - Quản lý P2P Lending: Cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý - truy cập 24/10/2026
• Thanh Niên - 19 hồ sơ đăng ký cơ chế thử nghiệm cho vay ngang hàng - truy cập 24/10/2026
• Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng - truy cập 24/10/2026
• Market Times - Fiin Credit tham gia giải cứu VO247 - truy cập 24/10/2026

Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật lần cuối 03/11/2026. VO247 và Fiin được mô tả theo thông tin báo chí về việc mất thanh khoản, chưa có kết luận của cơ quan chức năng về hành vi vi phạm.