Công ty đòi nợ thuê có hợp pháp không? Cảnh báo và cách bảo vệ bản thân
Dịch vụ đòi nợ thuê đã bị cấm từ 1/1/2021 theo Luật Đầu tư 2020. Cách nhận biết công ty đòi nợ trái phép, bảo vệ bản thân và 4 phương pháp đòi nợ đúng luật.
Dịch vụ đòi nợ thuê đã bị cấm hoàn toàn tại Việt Nam từ ngày 1/1/2021 theo Điều 6 Luật Đầu tư 2020. Bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào kinh doanh dịch vụ này - dù núp bóng dưới tên "mua bán nợ", "tư vấn thu hồi công nợ" hay bất kỳ hình thức nào khác - đều đang vi phạm pháp luật. Bài viết này giải thích rõ tại sao đòi nợ thuê bị cấm, cách nhận biết các công ty đòi nợ trái phép, và bạn cần làm gì nếu bị họ liên hệ.
Tại sao dịch vụ đòi nợ thuê bị cấm tại Việt Nam?
Trước năm 2021, đòi nợ thuê là ngành kinh doanh có điều kiện - nghĩa là được phép hoạt động nếu đáp ứng một số yêu cầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn các công ty đòi nợ đã biến tướng thành băng nhóm cưỡng đoạt tài sản, sử dụng bạo lực, đe dọa và khủng bố tinh thần để ép con nợ trả tiền.
Quốc hội đã quyết định đưa "kinh doanh dịch vụ đòi nợ" vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh tại Điều 6 Luật Đầu tư 2020 (Luật số 61/2020/QH14), có hiệu lực từ ngày 1/1/2021.
Lý do chính
- Biến tướng nghiêm trọng - Nhiều công ty đòi nợ hoạt động như băng nhóm xã hội đen, sử dụng bạo lực và đe dọa
- Gây mất an ninh trật tự - Các vụ việc đòi nợ thường gây náo loạn khu dân cư, ảnh hưởng đến cộng đồng
- Xâm phạm quyền công dân - Hành vi đe dọa, uy hiếp, theo dõi, bắt giữ trái phép vi phạm quyền tự do và an toàn cá nhân
- Khó kiểm soát - Dù là ngành có điều kiện, cơ quan chức năng không thể giám sát hiệu quả các phương pháp mà công ty đòi nợ sử dụng
Quy định rõ ràng: Từ ngày 1/1/2021, kinh doanh dịch vụ đòi nợ nằm trong danh mục ngành nghề bị cấm theo Điều 6 Luật Đầu tư 2020. Mức phạt: 60-80 triệu VNĐ (cá nhân), 120-160 triệu VNĐ (tổ chức), kèm tịch thu tang vật và buộc nộp lại lợi bất hợp pháp.
Phân biệt: "mua bán nợ" và "đòi nợ thuê"
Sau khi dịch vụ đòi nợ bị cấm, nhiều công ty đổi tên thành "công ty mua bán nợ" để tiếp tục hoạt động. Nhưng hai khái niệm này khác nhau hoàn toàn:
Phân biệt mua bán nợ hợp pháp và đòi nợ thuê trái phép (cập nhật 5/2026)
| Tiêu chí | Mua bán nợ (hợp pháp) | Đòi nợ thuê (trái phép) |
|---|---|---|
| Bản chất | Mua lại khoản nợ bằng tiền thật, trở thành chủ nợ mới | Chỉ đi đòi hộ, chia phần trăm tiền đòi được |
| Trả tiền cho chủ nợ | Có - thanh toán tiền mua nợ trước | Không - chỉ chia tiền sau khi đòi được |
| Rủi ro | Bên mua chịu rủi ro nếu không đòi được | Không rủi ro vì không bỏ tiền ra |
| Phương pháp thu hồi | Đàm phán, khởi kiện tại tòa án | Thường dùng đe dọa, uy hiếp, gây áp lực |
| Pháp luật | Hợp pháp theo Bộ luật Dân sự | Bị cấm theo Luật Đầu tư 2020 |
Nếu một công ty tự xưng "mua bán nợ" nhưng không trả tiền để mua khoản nợ mà chỉ đi đòi rồi chia phần trăm - đó chính là đòi nợ thuê trá hình.
Công ty đòi nợ hoạt động như thế nào?
Dù đã bị cấm từ năm 2021, nhiều công ty đòi nợ vẫn tồn tại dưới vỏ bọc khác nhau. Dưới đây là cách hoạt động phổ biến mà cơ quan chức năng đã phát hiện.
Chiêu trò lách luật
- Thành lập dưới tên khác - Đăng ký là "công ty mua bán nợ", "tư vấn tài chính", "hỗ trợ thu hồi công nợ" hoặc "đầu tư mua bán nợ"
- Ký hợp đồng giả cách - Lập "hợp đồng mua bán nợ" nhưng thực chất không mua nợ, chỉ đi đòi rồi chia phần trăm (thường 25 - 55%)
- Thu phí trước - Lấy "phí thẩm định hồ sơ" hàng chục triệu đồng, không hoàn lại dù không đòi được nợ
- Tuyển người có "ngoại hình đặc biệt" - Cố tình tuyển người xăm trổ, vẻ ngoài hầm hố để gây áp lực tâm lý
Phương pháp đe dọa, uy hiếp
Khi đến gặp con nợ, các công ty này thường:
- Đi theo nhóm 2 - 5 người mặc đồng phục, sử dụng xe dán logo công ty
- Tụ tập đông người, chửi bới lớn tiếng tại nhà hoặc nơi làm việc của con nợ
- Đeo bám, theo dõi - canh giữ nhà riêng, theo dõi sinh hoạt hàng ngày
- Phá hoại kinh doanh - dựng xe chắn cửa, ngăn cản khách hàng, làm mất uy tín
- Ép ký giấy tờ - buộc con nợ và người thân ký biên bản xác nhận nợ dưới áp lực
Vụ án điển hình: Công ty mua bán nợ Song Long (bắt ngày 28/5/2026)
Vụ bắt giữ Công ty Cổ phần Đầu tư Mua bán nợ Song Long là ví dụ mới nhất và rõ nét nhất về cách các công ty đòi nợ lách luật và hoạt động trái phép.
Ngày 28/5/2026, Bộ Công an thông báo Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM đã khởi tố và bắt tạm giam Vũ Hoàng Long (sinh năm 1984) - Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc - cùng 16 nhân viên về tội Cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự.
Theo VnExpress, Vũ Hoàng Long từng điều hành một công ty dịch vụ đòi nợ trước khi ngành này bị cấm. Năm 2020, Long thành lập Song Long dưới vỏ bọc "mua bán nợ" với khẩu hiệu "Tiền của bạn phải trở về túi bạn" để tiếp tục đòi nợ thuê trái phép.
Quy mô hoạt động (2020 - 2026)
Kết quả điều tra vụ án Song Long (nguồn: Bộ Công an, VnExpress, Dân Trí - 28/5/2026)
| Nội dung | Con số |
|---|---|
| Số người bị bắt | 17 người (1 giám đốc + 16 nhân viên) |
| Tội danh | Cưỡng đoạt tài sản (Điều 170 BLHS) |
| Thời gian hoạt động | 2020 - 5/2026 (khoảng 6 năm) |
| Số hợp đồng đã ký | Khoảng 400 - 500 hợp đồng |
| Tổng tiền đòi được | Hơn 100 tỷ VNĐ |
| Lợi nhuận bất chính | Khoảng 15 - 20 tỷ VNĐ |
| Hoa hồng thu | 25 - 55% trên tổng số tiền đòi được |
Theo Dân Trí, Song Long chỉ nhận đòi các khoản nợ từ 50 triệu VNĐ trở lên, khoản lớn nhất hơn 10 tỷ VNĐ. Công ty cố tình tuyển người có "vẻ ngoài hầm hố, bậm trợn" để gây áp lực tâm lý lên nạn nhân.
Báo Pháp Luật TP.HCM đưa tin về một trường hợp cụ thể: nhóm nhân viên Song Long kéo đến phòng khám của ông T.Q.D. tại phường Tân Thới Hiệp, dựng xe kín cửa, tự ý đi lại trong khu vực khám chữa bệnh, yêu cầu bệnh nhân không vào khám, và ép vợ chồng ông D. ký biên bản xác nhận khoản nợ hơn 5,17 tỷ VNĐ.
Song Long không phải trường hợp duy nhất. Theo Bộ Công an, nhiều doanh nghiệp tương tự vẫn đang hoạt động dưới nhiều hình thức khác nhau. Nếu bạn đang bị bất kỳ nhóm nào đến đe dọa đòi nợ, hãy trình báo ngay với công an.
Dấu hiệu nhận biết công ty đòi nợ trái phép
Để không trở thành nạn nhân hoặc vô tình đồng lõa, hãy cảnh giác với những dấu hiệu sau:
Dấu hiệu nhận biết công ty đòi nợ trái phép (cập nhật 5/2026)
| Dấu hiệu | Chi tiết |
|---|---|
| Tên gọi mập mờ | Tự xưng "mua bán nợ", "tư vấn thu hồi công nợ", "hỗ trợ tài chính" |
| Không mua nợ thật | Không trả tiền mua khoản nợ, chỉ đi đòi rồi chia phần trăm |
| Thu phí trước | Lấy "phí thẩm định" hàng chục triệu, không hoàn lại khi thất bại |
| Cam kết tỷ lệ cao | Hứa đòi được nợ nhanh, tỷ lệ thành công cao |
| Nhân viên "đặc biệt" | Đi nhóm 2 - 5 người, mặc đồng phục, có hình xăm, vẻ ngoài hầm hố |
| Phương pháp gây áp lực | Theo dõi, chặn cửa, chửi bới, đe dọa thay vì đàm phán hoặc khởi kiện |
Cách bảo vệ bản thân khi bị đòi nợ trái phép
Nếu bạn bị công ty đòi nợ liên hệ hoặc đe dọa
- Giữ bình tĩnh - Họ không có bất kỳ quyền lực pháp lý nào. Chỉ có tòa án mới có thẩm quyền ra phán quyết về khoản nợ
- Ghi âm, chụp hình toàn bộ - Bật ghi âm điện thoại khi họ gọi. Quay video khi họ đến nhà. Đây là bằng chứng quan trọng nhất để trình báo công an
- Không ký bất kỳ giấy tờ nào - Đặc biệt là "biên bản xác nhận nợ" hoặc "biên bản làm việc" do họ soạn sẵn. Ký xong bạn sẽ rất khó phản bác
- Yêu cầu xuất trình giấy tờ - Hỏi hợp đồng mua bán nợ gốc, giấy phép kinh doanh, CCCD nhân viên. Ghi lại thông tin
- Gọi 113 trình báo ngay - Nếu họ đe dọa, uy hiếp, hoặc từ chối rời đi. Công an sẽ can thiệp vì đây là hoạt động trái phép
- Liên hệ luật sư - Nếu khoản nợ có tranh chấp, giải quyết qua con đường pháp lý thay vì qua trung gian
Nếu bạn là chủ nợ muốn thu hồi nợ
Cảnh báo cho chủ nợ: Nếu bạn thuê công ty đòi nợ và họ sử dụng đe dọa, uy hiếp để đòi nợ giúp bạn, bạn cũng có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý với vai trò đồng phạm hoặc xúi giục. Vụ Song Long là bài học: không chỉ 17 nhân viên công ty bị bắt mà các chủ nợ thuê họ cũng đang bị điều tra.
Không thuê bất kỳ tổ chức đòi nợ nào - dù họ tự xưng thế nào. Bạn không chỉ mất tiền phí (25 - 55%) mà còn có nguy cơ vướng vòng lao lý.
4 cách đòi nợ hợp pháp tại Việt Nam
Nếu bạn cần thu hồi khoản nợ, đây là các phương pháp đúng pháp luật - không cần trung gian, không rủi ro pháp lý.
1. Thương lượng trực tiếp
Liên hệ trực tiếp với người nợ để đàm phán lịch trả nợ. Ghi lại thỏa thuận bằng văn bản có chữ ký hai bên. Đây là cách nhanh nhất, ít tốn kém nhất và thường hiệu quả nhất khi cả hai bên thiện chí.
2. Gửi công văn/thông báo đòi nợ
Gửi văn bản chính thức yêu cầu trả nợ qua đường bưu điện có xác nhận. Nêu rõ: số tiền nợ, thời hạn thanh toán, và hậu quả pháp lý nếu không thanh toán. Văn bản này là bằng chứng cho bước tiếp theo nếu cần khởi kiện.
3. Khởi kiện tại tòa án
Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi người nợ cư trú. Bạn cần chuẩn bị:
- Hợp đồng vay hoặc giấy nhận nợ
- Tin nhắn, email xác nhận khoản nợ
- Lịch sử chuyển khoản ngân hàng
- Nhân chứng (nếu có)
Án phí dân sự thường từ vài trăm nghìn đến vài triệu VNĐ - rẻ hơn nhiều so với phí thuê đòi nợ (25 - 55% khoản nợ).
4. Thi hành án dân sự
Sau khi tòa ra bản án, nếu người nợ vẫn không trả, bạn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế: kê biên tài sản, trừ lương, phong tỏa tài khoản ngân hàng. Đây là con đường chắc chắn nhất - có sức mạnh pháp luật đứng sau.
Mẹo: Trước khi cho ai vay tiền, hãy lập hợp đồng vay có công chứng. Chi phí công chứng chỉ vài trăm nghìn VNĐ nhưng giúp bạn khởi kiện nhanh hơn nhiều nếu người vay không trả.
Tổng kết
Dịch vụ đòi nợ thuê đã bị cấm hoàn toàn từ năm 2021, nhưng nhiều tổ chức vẫn lách luật bằng cách núp bóng "mua bán nợ". Vụ bắt giữ 17 người tại Công ty Song Long ngày 28/5/2026 cho thấy cơ quan chức năng đang mạnh tay xử lý.
Những điều bạn cần nhớ:
- Đòi nợ thuê = bất hợp pháp - bất kể công ty đó tự xưng thế nào
- Nếu bị đe dọa - ghi âm, chụp hình, gọi 113, không ký giấy tờ
- Nếu cần đòi nợ - thương lượng hoặc khởi kiện, không thuê trung gian
- Lập hợp đồng vay có công chứng ngay từ đầu để tránh rắc rối sau này
Khoản nợ có thể thu hồi bằng pháp luật. Nhưng sự an toàn, danh dự và tự do - một khi đã mất - rất khó lấy lại.
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết này tổng hợp thông tin từ các nguồn báo chí chính thống và văn bản pháp luật, chỉ mang tính chất tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Nếu bạn đang gặp vấn đề liên quan đến nợ hoặc bị đe dọa đòi nợ, hãy liên hệ công an (113) hoặc luật sư để được hỗ trợ cụ thể.
Nguồn tham khảo
- Bocongan.gov.vn - Khởi tố, bắt tạm giam 17 đối tượng núp bóng doanh nghiệp mua bán nợ để cưỡng đoạt tài sản (28/5/2026)
- VnExpress.net - Chủ tịch Công ty Mua bán nợ Song Long bị bắt (28/5/2026)
- Dantri.com.vn - Công ty mua bán nợ Song Long nhận đòi nợ 10 tỷ, chê "kèo" 50 triệu (28/5/2026)
- Vietnamnet.vn - Lời khai của Chủ tịch Công ty mua bán nợ Song Long (28/5/2026)
- Plo.vn - Giám đốc và 16 nhân viên Công ty Song Long bị bắt giam (28/5/2026)
- Tuoitre.vn - Giám đốc Công ty Song Long khai không nhận đòi nợ dưới 50 triệu (28/5/2026)
- Luật Đầu tư 2020 (Luật số 61/2020/QH14) - Điều 6 về ngành nghề cấm kinh doanh
- Thesaigontimes.vn - Tại sao dịch vụ đòi nợ bị cấm theo Luật Đầu tư 2020
Bạn cần tư vấn về vay vốn?
So sánh lãi suất vay từ các ngân hàng uy tín, miễn phí và khách quan.
So sánh lãi suất vay ngayCâu hỏi thường gặp
Dịch vụ đòi nợ thuê có hợp pháp tại Việt Nam không?
Không. Từ ngày 1/1/2021, kinh doanh dịch vụ đòi nợ nằm trong danh mục ngành nghề bị cấm theo Điều 6 Luật Đầu tư 2020. Bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào kinh doanh dịch vụ này đều vi phạm pháp luật, bất kể tên gọi hay hình thức hoạt động.
Công ty "mua bán nợ" có phải là đòi nợ thuê không?
Không nhất thiết. Mua bán nợ thực sự (bên mua trả tiền để sở hữu khoản nợ) là hoạt động hợp pháp. Nhưng nếu công ty không trả tiền mua nợ mà chỉ đi đòi rồi chia phần trăm - đó chính là đòi nợ thuê trá hình và vi phạm pháp luật. Vụ Song Long (bắt 28/5/2026) là ví dụ điển hình cho chiêu trò này.
Bị đòi nợ đe dọa tại nhà, tôi nên làm gì?
Giữ bình tĩnh, bật ghi âm/quay video toàn bộ quá trình. Không ký bất kỳ giấy tờ nào. Gọi 113 hoặc đến công an phường trình báo ngay. Bạn có quyền từ chối làm việc với họ vì đây là hoạt động trái pháp luật.
Chủ nợ thuê người đòi nợ có bị xử lý không?
Có thể. Nếu bên đòi nợ sử dụng đe dọa, uy hiếp và chủ nợ biết hoặc đồng ý, chủ nợ có thể bị xem xét trách nhiệm với vai trò đồng phạm hoặc xúi giục theo Bộ luật Hình sự.
Cách đòi nợ hợp pháp tại Việt Nam là gì?
Có 4 cách: thương lượng trực tiếp, gửi công văn đòi nợ có xác nhận, khởi kiện tại tòa án nhân dân, và thi hành án dân sự sau khi có bản án. Không cách nào cần đến dịch vụ đòi nợ thuê.
Mức phạt kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê là bao nhiêu?
Phạt hành chính 60 - 80 triệu VNĐ (cá nhân), 120 - 160 triệu VNĐ (tổ chức), tịch thu tang vật và buộc nộp lại lợi bất hợp pháp. Nếu có hành vi đe dọa, cưỡng ép thì xử lý hình sự về tội Cưỡng đoạt tài sản với khung hình phạt lên đến 20 năm tù.
Nguyệt My
Chuyên gia tài chính cá nhân
Cập nhật: 29 tháng 5, 2026
